Bewegen met circusmaterialen

Bewegen met circusmaterialen

De clownskoppen

Ergens in een oude koffer lagen heel wat jaartjes prachtige clownskoppen. Er gebeurde niets meer mee. Ze zijn halverwege de jaren ’60 gebruikt door het bekende Circus Royal, waar nog heel veel van die mooie handbeschilderde voorwerpen te vinden waren. Toen werd gevraagd of ik er wat mee kon voor mijn evenementen nam ik het geschenk met beide handen aan. Te kostbaar voor mijn workshops voor kinderen. Ik zag direct de waarde in van deze oude voorwerpen in het kader van de reminiscentie, het beleven van leuke dingen uit de jeugd van de dementerende. Wat was er mooier dan die clownskoppen te monteren op planken. Gooi er een bal tegenaan en de clown gaat om. De kunst van het verleiden om te bewegen kreeg een eerste handvat. Wie wil dat nu niet. Bij de ene persoon zetten we de plank vlak voor de neus en na een tijdje gooien kan de afstand worden vergroot. Inmiddels hebben er al een hoop mensen in verzorgingstehuizen hun plezier aan beleefd.

Samenwerkende hersenhelften

We hebben allemaal wel eens gehoord over het verschil tussen linker- en rechter hersenhelft. Met de rechterhersenhelft kun je zien, voelen, ruiken. Alle zaken die te maken hebben met het hier en nu. Met de linkerhersenhelft ben je bezig met het verleden, de toekomst. Ook heb je door deze linker hersenhelft een goede kijk op details. Een tweede effect van samenwerking van die hersenhelften is het overzien van het geheel. Je hebt echter beide hersenhelften nodig om goed te kunnen functioneren.
Bij Alzheimerpatiënten ontbreekt een goede samenwerking van de beide hersenhelften. Daardoor zijn heel veel zaken die miknder goed functioneren, zoals het besef van waar je je bevindt in de ruimte, wat er achter je is, opzij van je, omhoog van je. Dankzij het jongleren, het bewegen, kun je opnieuw die samenwerking van hersenhelften stimuleren. Natuurlijk kun je dat ook prachtig met andere dingen, zoals zingen, muziek maken, ritme, noem maar op.

Werken met ballen

Werken met ballen werkt voor al bij de dames veel leuke herinneringen op, het is soms al decennia geleden dat er werd gegooid met ballen. Na een verkennende start merken mensen dat al deze handelingen uit het verleden niet zijn verleerd, supersnel kunnen ze al weer wat met het oefenmateriaal. Het is dan zaak om heel omzichtig te werk te gaan, met het inbouwen van succesmomenten. Juist dat laatste maakt de door Gera de Leeuw ontwikkelde training zo typerend. Wie geen succesmoment ervaart krijgt namelijk de neiging erg snel af te haken.

Doe maar mee

Wellicht is het handig als u eens zelf ervaart hoe het voelt als beide hersenhelften niet goed met elkaar samenwerken. Dankzij de volgende eenvoudige oefening ervaart u hoe het is als je geen controle hebt over die samenwerking. Het begint zo simpel. Steek met je linkerhand alleen je wijsvinger uit, en steek met je rechterhand alleen je duim op.

jongleren zonder ballen

Nog niets aan de hand als je goed kijkt. Vervolgens draai je de zaak om, steek met je rechterhand alleen je wijsvinger uit en met je linkerhand alleen je duim. Dus precies andersom, switchen maar!

jongeleren zonder ballen2

Je ervaart al dat het moeilijker is om deze positie om te wisselen. Probeer maar in 1 vloeiende beweging om te wisselen, duim en wijsvinger, wijsvinger en duim en weer terug. De meeste mensen die beginnen met deze oefening beginnen gaan al lachen om hun eigen beperking, want ze willen o zo graag deze oefening doen, en op de een of andere manier is het niet makkelijk om je handen te laten doen wat je wilt, het lijkt wel of je hersenen dit niet kunnen aansturen, en zo is het ook een beetje, het pad moet nog worden gemaakt. Heb je deze oefening onder de knie (meestal na een uurtje pas) dan verleer je het nooit meer. Ik noem deze oefening altijd: “Jongleren zonder ballen”.

Werkt het echt? Hoe zit dat dan?

jongleerballenIn 2009 verscheen er een onderzoek in Nature Science over het effect van jongleren op mensen met Alzheimer. Wie zes weken achter elkaar elke dag gaat jongleren, die verandert permanent iets in de hersenen. Of dit nu een hoogstaand niveau is van jongleren, of het beginstadium, dat maakt niet uit, als je maar jongleert. Al jonglerende met jong-alzheimerpatiënten kwam ik er achter wat nu precies de problemen waren waar je tegenaan loopt. Mensen met Alzheimer worden a-praktisch, ze willen wel iets, maar er is een onvermogen, een blokkade van de hersenen in de aansturing van de handen waardoor het niet echt lukt om ver te komen met jongleren. Dat heeft alles te maken met samenwerking tussen deze twee hersenhelften. Fantastisch dat ik net op dat moment mocht kennis maken met Elly Dienske van haar Centrum voor Leergym. Zij kwam met het antwoord en 26 praktische basisoefeningen waardoor die hersenhelften worden gestimuleerd. Dankzij Mariënhaven en vooral activiteitenbegeleidster Jolande Montagne leerde ik hoe je op een mooie manier al deze oefeningen kon toepassen op de bestaande oefeningen met circusmaterialen.

Wat is er nu zo moeilijk aan jongleren met ballen?

Jongleren met 2 ballen, bijna iedereen roept: dat kan ik nog van vroeger. Voor Alzheimerpatiënten is dit natuurlijk een mooi opstapje, want alles van vroeger is belangrijk. Echter, de meeste mensen kennen het gooien met ballen door alleen met hun rechterhand te gooien en te vangen met links of andersom, en dat verwijst meer naar de normale balspelletjes. Een echte jongleur gooit namelijk met beide handen en vangt ook met beide handen. De bal die in de rechterhand zit, wordt naar de linkerhand gegooid, en de bal die in de linkerhand zit, wordt naar de rechterhand gegooid en dat is een compleet andere beweging. Dit is min of meer te vergelijken met bovenstaande oefening, waarbij de switch gemaakt wordt tussen duim en wijsvinger. Tegelijkertijd lukt dan vaak nog wel, maar opeenvolgend eerst rechts gooien en daarna pas links gooien leidt tot problemen in de aansturing van de handen. De ballen vliegen alle kanten op. Bij mensen die niets mankeren gaat dit lukken binnen het half uur, bij Alzheimerpatiënten kan je hier echt uren, dagen mee bezig zijn, en dan lukt het nog niet.

Eigenlijk is dit het waar het om draait, een prachtig doel om naar te werken. En om naar te blijven werken. De ene persoon leert het in een dag, en daarna begint het elke dag weer opnieuw om dit weer te bereiken, de andere kan het wellicht na enkele dagen of weken. Onbeschrijfelijk hoe het voelt als je dit na hard werken bereikt. Met Alzheimer in beweging wordt dit een van de streefdoelen. Dit kan in de eigen woonomgeving, de eigen huiskamer of op locatie. We bespreken trainingsoefeningen, laagdrempelig, haalbaar, aangepast.

Werken met flowersticks
flowersticks

Naast werken met ballen is het werken met flowersticks ideaal. Je kunt deze materialen voor heel veel leuke oefeningen gebruiken en de deelnemers vinden het een fantastisch speeltje. Hiervoor gebruik ik niet de standaard zware flowersticks, maar door mij zelfgemaakte lichtere en vrolijk gekleurde materialen. Tenslotte zijn van de meeste deelnemers de velletjes wat zachter, ook is de spierkracht minder dan bij de jeugd die normaal met deze materialen werkt. Werkt u met een organisatie, dan is het nog leuk om samen met elkaar die flowersticks te maken om die in het vervolg te gaan gebruiken. Natuurlijk kunnen de flowersticks ook geleverd worden in de kleuren van uw organisatie.

Oefeningen

Oefeningen met flowersticks lenen zich prachtig om te combineren met de Braingym oefeningen. Het stimuleren van werken met links en rechts. Zitten de oefeningen eenmaal in het systeem, dan is het nog leuker om hierbij muziek te gebruiken. Hierbij activeer je ook weer andere hersendelen.

Werken met Lemniscaten

lemniscaat

Werken met lemniscaten van hout of van metaal is de meest fantastische, verleidende en uitdagende manier om mensen te laten werken met beide hersenhelften. Op dit plaatje zie je een liggende acht uitgesneden in hout, het plaatje hieronder de metalen versie, met hetzelfde effect, maar dubbel zo leuk omdat het makkelijker is en visueel aantrekkelijker.

Wat kun je bereiken met de lemniscaten?
Wat je ogen zien, heeft effect op de werking van de hersenen. Volg je met je ogen een knikker die in de uitgespaarde acht van links naar rechts gaat, dan switch je automatisch van linker- naar rechterhersenhelft en terug. Dat komt omdat de oogzenuw de enige zenuw is die rechtstreeks verbonden is met je hersenen. Elke beweging zorgt voor het aanmaken van nieuwe neuronenverbindingen. Bij Alzheimer worden neuronenverbindingen aangetast waardoor de hersenen minder functioneren zoals ze zouden moeten functioneren. De inspanning om het knikkertje in de gleuf te houden is uitdagend, een kwestie van fijne motoriek in combinatie met waarneming met de ogen. Een onmisbaar attribuut voor de methode Alzheimer in Beweging.

Werken met de lemniscaat2lemniscaten kan dus al hele mooie effecten opleveren. Een ideale manier om jong Alzheimerpatiënten te verleiden mee te werken aan een beweegprogramma dat ervoor kan zorgen dat je de ziekte Alzheimer kunt vertragen met speelse elementen. In zo’n training ben je voortdurend op zoek naar succesmomenten. In dit verband is het ook leuk om met een metalen lemniscaat te gaan werken, wel wat duurder in aanschaf, maar in de praktijk is het “vechten” om dit leuke apparaatje, waarvan het wieltje door middel van magneetjes blijft plakken aan het frame.

 

 

 

578 Total Views 1 Views Today