Ga naar de inhoud
We denken bij bewegen vaak aan sterke spieren, een goede conditie en soepel blijven. Maar bewegen doet veel meer. Het heeft ook invloed op onze hersenen.
Nieuw wetenschappelijk onderzoek laat steeds duidelijker zien dat er een sterke verbinding bestaat tussen onze spieren en ons brein. Wetenschappers spreken zelfs over de hersen-spier-as.
En dat is interessant, zeker naarmate we ouder worden.
Als het brein achteruitgaat, bewegen we vaak minder
Bij dementie verandert er veel. Niet alleen het geheugen en het denkvermogen gaan achteruit. Ook bewegen kan moeilijker worden. Mensen worden onzekerder tijdens het lopen, bewegen minder en worden daardoor steeds afhankelijker van anderen.
Maar daar ontstaat een probleem.
Wie minder beweegt, verliest gemakkelijker spierkracht en spiermassa. Dat wordt sarcopenie genoemd. Minder spierkracht betekent vervolgens dat lopen, opstaan uit een stoel of traplopen nóg moeilijker wordt.
Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan:
minder bewegen → minder spierkracht → moeilijker bewegen → nóg minder bewegen.
En juist die cirkel zouden we zoveel mogelijk willen doorbreken.
Spieren zijn meer dan alleen ‘bewegingsmachines’
Onze spieren zijn niet alleen belangrijk om ons lichaam te laten bewegen. Ze communiceren voortdurend met andere delen van ons lichaam, waaronder de hersenen.
Wanneer we bewegen, gebeurt er van alles. Onze hartslag gaat omhoog, de bloedstroom verandert en spieren geven stoffen af die invloed kunnen hebben op processen in het lichaam en de hersenen.
Een belangrijke stof die hierbij vaak wordt genoemd is BDNF. Deze stof speelt een rol bij de groei, het onderhoud en de verbindingen van zenuwcellen. Bewegen kan de aanmaak en activiteit van dergelijke stoffen beïnvloeden.
Daarmee wordt steeds duidelijker dat spieren en hersenen geen losse systemen zijn. Ze werken samen.
Hoe meer bewegen, hoe beter?
Dat betekent niet dat we allemaal uren per dag moeten sporten.
Juist gewone beweging kan waardevol zijn. Wandelen, fietsen, dansen, oefeningen doen, tuinieren of een spel waarbij je moet bewegen: het telt allemaal mee.
Ook bij mensen die al ouder zijn of beginnende lichamelijke of cognitieve problemen hebben, kan bewegen belangrijk zijn.
In het onderzoek waar we hierboven naar verwijzen, werden onder andere wandelen, conditie-oefeningen en tai chi genoemd als activiteiten die kunnen bijdragen aan de lichamelijke én cognitieve gezondheid.
Het gaat dus niet alleen om spieren sterker maken.
Het gaat om het hele lichaam in beweging houden.
Bewegen is ook een training voor je brein
En daar wordt het voor mij extra interessant.
Want bewegen hoeft helemaal niet saai te zijn.
Wanneer je tijdens het bewegen ook moet nadenken, reageren, kijken, onthouden of coördineren, geef je je hersenen extra werk.
Denk bijvoorbeeld aan:
- lopen terwijl je een ritme volgt;
- oefeningen waarbij je links en rechts afwisselt;
- een bal gooien en vangen;
- dansen;
- bewegen op muziek;
- tegelijkertijd bewegen en opdrachten uitvoeren;
- nieuwe bewegingen leren.
Dan train je niet alleen je spieren. Je daagt ook je hersenen uit.
Je lichaam beweegt, je brein doet mee.
De kracht zit juist in het blijven bewegen
We kunnen natuurlijk niet zeggen dat bewegen dementie voorkomt. Daarvoor is het onderzoek veel te complex en spelen meerdere factoren een rol.
Maar we weten inmiddels wel dat lichamelijke activiteit belangrijk is voor onze gezondheid en dat bewegen zowel onze spieren als onze hersenen kan ondersteunen.
Daarom is het zo belangrijk om niet te wachten tot bewegen moeilijk wordt.
Begin vandaag.
Een wandeling. Een paar oefeningen op muziek. Even opstaan uit de stoel. Een dansje in de woonkamer. Een bal pakken. Iets nieuws leren.
Het hoeft niet groot te zijn.
Elke beweging is een boodschap aan je lichaam én aan je brein: blijf meedoen.
En misschien is dat wel de mooiste manier om naar bewegen te kijken.
Niet als iets wat moet.
Maar als een manier om je brein en je lichaam samen actief te houden. Dit is onder andere de reden dat ik zelf cognitieve fitness lessen geef, inspanning, uitdaging en ontspanning!
bron: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC13513907/
